هاری

هاری

بی گمان ترس از مواجه با حیوانات وحشی یکی از نگرانی های طبیعت گردان و کوهپیمایان است. هرچند این روزها دیدن یک شغال یا روباه در طبیعت غنیمتی است و اما زمینه ذهنی بدی که از دوران کودکی و یا به خاطر فیلمهای سینمایی غیرواقعی در ذهن اکثر مردم جاخوش کرده است معمولا به این نگرانی ها دامن می زند.هاری بیماری عفونی حاد وکشنده ای است که به دنبال گازگرفتگی حیوان هارحادث می شود. ابتلا به هاری صد درصد کشنده است. بطوری که پس از ظهور علائم بالینی چه در انسان و چه در حیوان درمان ناپذیر بوده و بیمار محکوم به مرگ است. در کشور ما بیش از 85% موارد گازگرفتگی انسانی توسط سگ اتفاق می افتد که بیشتر موارد آنها توسط سگهای صاحب دار و گله است.rabies01

البته چنگ زدن گربه یا گازگرفتگی سایر حیوانات مثل سنجاب، روباه، شغال،الاغ و… نیز می تواند ایجاد بیماری هاری کنند.پس همه علاقه مندان به طبیعت و همچنین تمام افرادی که به طوری با حیوانات سرو کار دارند باید اطلاعات کافی درباره این بیماری داشته باشند.عامل ایجاد کننده بیماری هاری نوعی ویروس است که از طریق بزاق و ادرار و خون حیوان مبتلا و منتقل می شود.اگر حیوان هار انسان یا حیوان دیگری را گاز بگیرد. ویروسها از راه بزاق به داخل عضلات مجاور زخم راه پیدا کرده، در آنجا تکثیر می شوند و خود را به اعصاب مجاور زخم می رسانند و از طریق سیستم عصبی به نخاع و مغز راه پیدا می کنند.
علائم در حیواناتقبل از بروز علائم (دوره نهفته بیماری)، ویروس برای مدتی در بزاق حیوان وجود دارد. که این مدت در سگ و گربه بطور متوسط 7 روز و در گرگ 4 روز است. البته در برخی از خفاشهای خونخوار این ویروس بدون اینکه باعث مرگ جانور شود برای همیشه در بدن جانور باقی می ماند.مراحل بیماری در سگ تقریبا مثل انسان است. ابتدا خلق حیوان تغییر می کند یعنی سگی که قبلا آرام و بی آزار بوده اکنون تحریک پذیر و بسیار وحشی می شود. پس از اتمام دوره نهفتگی سگ پریشان و بی هدف راه می رود، خانه خود را ترک می کند و آواره می شود و به هرکس و هر حیوان سر راه خود حمله می کند، پس از مدتی در اثر دوندگی زیاد و گرسنگی و تشنگی بعلت عدم قدرت بلع،  کف از دهانش سرازیر شده و مرتبا به زمین میخورد. حیوان، بی جهت پارس می کند وچشمانش سرخ و درندگی در چهره اش هویداست. پس از طی این مرحله تحریک پذیری به حدی می رسد که هر چیز،حتی دست و پای خودش را هم گاز می گیردو بسیار لاغر و نحیف می شود. پس از این مرحله حیوان فلج شده  و می میرد.
علائم در انساندوره نهفته در انسان 60-20 و حداکثر 6 ماه است.هرچه محل ورود ویروس (زخم) به مغز نزدیکتر باشد این دوره کوتاهتر است. مرحله مقدماتی بیماری در انسان 10-2 روز طول میکشد و بیمار علائمی مثل خستگی، بی اشتهایی سردرد، تب، درد و گزگز در محل گاز گرفتگی را دارد و نسبت به نور شدید و صدای بلند حساس می شود. تغییرات خلق بصورت بیخوابی، اضطراب و تحریک پذیری کم کم ایجاد می شوند. مرحله بعدی بیماری که مرحله عصبی نامیده می شود با تشنج، بیش فعالی، توهم و حالتهایی شبیه جنون همراه است و شخص شروع به گازگرفتن می کند یا رفتارهای عجیب وغریب دیگری از خود نشان میدهد. در نیمی از موارد علائمی به نام هیدروفوبی (آب ترسی یا آب گریزی) وجود دارد. بیمار بعلت اسپاسم و درد شدید در حلق و حنجره قادر به بلع آب نیست بنابراین بزاق از دهان او سرازیر است و دهان کف آلود است. سپس بیمار به اغماء می رود و بعلت ایست تنفسی و ادم مغزی شدید فوت می کند.
تشخیصحیوان دست آموز و خانگی را باید در محلی که نتواند به کسی صدمه بزند 10 روز تحت نظر داشت و در صورت ایجاد علائم هاری فرد گاز گرفته شده مورد مراقبت و درمان مخصوص قرار گیرد.در مورد حیوانات وحشی که تحت نظر گرفتن آنها امکان ندارد باید حیوان را به شکل مناسبی کشت و سر حیوان را جهت آزمایش به انیسیتو پاستور فرستاد.
   درماندرمان موضعی، شستشوی فراوان با آب و صابون و با الکل 70 درجه یا بتادین 1% است توصیه می شود زخم را با 10-8 لیتر آب تمیز شستشو داد درصورت خونریزی خفیف باید اجازه داده شود زخم کمی خونریزی کند این موضوع به خارج شدن ویروسها از عمق زخم کمک می کند سپس زخم پانسمان شود. درصورت ابتلا به هاری مرگ حتمی است و درمان ندارد. پس هرچه سریعتر مصدوم را به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمان انتقال دهید. تا واکسن و سرم ضد هاری و همچنین واکسن کزاز طبق نظر پزشک تجویز شود.
پیشگیریبهترین راه برای جلوگیری از ابتلاء به هاری پیشگیری است و واکسیناسیون حرف اول را می زند، واکسن هاری در پنج نوبت تزریق می شود و در برخی موارد تجویز سرم ضدهاری با نظر پزشک الزامی است. همچنین واکسیناسیون بر ضد کزاز اغلب باید انجام شود.نکاتی درباره مواجه با سگهادر مناطق کوهستانی کشور که دامداران از سگها برای مراقبت از گله استفاده می کنند همیشه خطر حمله سگ به انسان وجود دارد.مخصوصا که اگر این سگها وظیفه شناس نیز باشند! هرچه محل زیست سگها خارج از محل تردد افراد غیربومی باشد سگها حساستر و خطرناکتر هستند.بنابراین طبیعت گران عزیز بهتر است مطالب زیر را بخوانند و همیشه به یاد داشته باشند.1-         هنگامی که سگ غریبه به شما نزدیک می شود بی حرکت بمانید. (مثل یک چوب)2-         هیچگاه از مقابل یک سگ ندوید و جیغ نکشید و تا می توانید از آن دوری کنید.3-         تحریک نمودن و آزار دادن حیوانات موجب حمله آنها و ایجاد خطر برای شما میشود.4-         هرگز بطور مستقیم در چشم سگ نگاه نکنید.5-         مزاحم سگی که در حال خواب، غذاخوردن یا مراقبت از توله های خود است نشوید.6-         از غذادادن به حیوانات اجتناب کنید.                                                                   دکتر افشین ایران پورiranpour@irangardan.ir

نظر بدهید

آدرس ایمیلتان منتشر نمیشودگزینه های الزامی ستاره دار شده اند *

*

برو بالا !