خانه / گزارش سفرهای سال95 / صعود به قله شاه نشین در کوهستان “چلچمه” (چهل چشمه)- بهشت کردستان
صعود به قله شاه نشین در کوهستان “چلچمه” (چهل چشمه)- بهشت کردستان

صعود به قله شاه نشین در کوهستان “چلچمه” (چهل چشمه)- بهشت کردستان

صعود به قله شاه نشین در کوهستان “چلچمه” (چهل چشمه)- بهشت کردستان

Chehelcheshmeh06

با آغاز فصل بهار، طبیعت دوستان و بالاخص کوهنوردان شور و شعف بیشتری برای سفر و اجرای برنامه های طبیعت گردی دارند. نیمه های خرداد شاید طبیعت کوههای زاگرس یکی از بهترین انتخابهای در پیش رو باشد. با کمی جستجو در نقشه جغرافیا نهایتا تصمیم گرفتیم تا پا به منطقه چهل چشمه بگذاریم که البته بعدا متوجه شدیم که نام صحیح این منطقه به بیان کردی”چل چه مه” و به فارسی “چلچمه” و به معنی چهل رودخانه است. به هر حال این نام به غلط در تمامی نقشه های جغرافیا و طبیعی ایران چهل چشمه نوشته شده است.

کوهستان چلچمه دارای خط الراسی ۷۹ کیلومتری و مشتمل بر ۲۰ قله است. این کوهستان در شهرستانهای دیواندره، سقز و مریوان قرار دارد و از هر سه منطقه قابل صعود است ولی مسیر اصلی از طریق شهرستان دیواندره و روستای بست است.

برای رسیدن به روستای بست، ابتدا وارد جاده دیواندره به سقز می شوید و سپس بعد از ۲۰ کیلومتر به سه راهی شریف آباد می رسید. از اینجا به بعد باید چندین روستا را عبور کنید تا به بست برسید. بزرگترین روستا شریف آباد است. در خروجی روستا ایست بازرسی سپاه قرار دارد که بعد از چند سوال و جواب ساده و پس از کسب مجوز از مافوقشان، اجازه ورود به منطقه داده می شود. تنها نکته این مسیر جایی است که شما به دوراهی روستای آب باره و بست میرسید.البته تابلو راهنما وجود دارد ولی بهتر است که بدانید باید مسیر سمت چپ را انتخاب کرد. بجز حدود۱۰ کیلومتر آخر مسیر که خاکی است، بقیه مسیر آسفالت است. البته کیفیت جاده خاکی هم خوب است و با وسایل نقلیه معمولی هم قابل دسترسی است. روستای بست روستای بزرگی با بیش از ۱۴۰ خانوار است. با عبور از میان روستا درمیابید که هنوز خانواده های جوان در روستا زندگی می کنند. در نگاه اول تمییزی محیط روستا جلب توجه می کند. روستاییان نیز لباسهای مرتبی دارند و پس از پایان کار روزانه و قبل از غروب آفتاب در اطراف مسجد روستا که در مرکز روستا قرار دارد جمع می شوند و با هم گپ می زنند بچه ها نیز در همین اطراف مشغول بازی هستند با ورود گله گوسفندان با منظره ای بسیار جالب مواجه می شوید، گوسفندان گروه گروه راه منزل خود را بلد هستد و به محض رسیدن به کوچه محل سکونتشان!! وارد کوچه می شوند. تعدادی از گوسفندان هم در ابتدای کوچه منتظر می مانند تا دیگر هم آخوریشان هم به آنها ملحق شود و به اتفاق به منزل برسند. صاحبان این دامها نیز گاهی برای اینکه گوسفندان زیاد در کوچه و خیابان خوش نگذرانند آنها را به سمت خانه هدایت! می کنند. تقریبا همه اهالی روستا از بشقابهای ماهواره ای استفاده می کنند. تنها فروشگاه روستا بجز چند قلم مواد مورد نیاز روستاییان چیزی ندارد و لذا بهتر است مایحتاج خود را قبل از سفر تهیه کنید. روستاییان بیشتر به پرورش دام اشتغال دارند و افزایش تعداد دامهایشان نیز در این اواخر سبب ایجاد مشکلاتی شده است. ظاهرا حتی مراتع خوب این منطقه نیز دیگر توان پذیرایی از این تعداد دام را ندارد. پرورش زنبورعسل نیز برخی از روستاییان را مشغول کرده است که با توجه به کیفیت خوب عسل بهره برداری شده می تواند منبع درآمدی خوبی باشد. عده کمی نیز به کشاورزی و باغداری مشغولند.

با توجه به اهمیت کوهستان چلچمه، هیات کوهنوردی دیواندره اقدام به احداث پناهگاه نسبتا بزرگی با ظرفیت بیش از ۷۰ نفر را کرده است که در منتهی علیه روستا قرار دارد. این پناهگاه از سال ۱۳۹۰ به بهره برداری رسیده و گاهی نیز میزبان بیش از ۱۵۰ کوهنورد بوده است. در مجاورت پناهگاه محل مناسبی جهت پارک اتومبیل و در مواقع ضروری کمپینگ هست. مسوول این پناهگاه آقای حامد شکاری است که در روستای بست ساکن هستند و توصیه می شود قبل از ورود به منطقه حتما با ایشان هماهنگی لازم صورت گیرد( ۰۹۱۸۶۶۶۸۲۳۵). آقای شکاری جوان خوش فکر و خوش نامی است که علاوه بر اداره پناهگاه، ارتباط بسیار خوبی نیز با کوهنوردان و اهالی محلی دارد. استفاده از امکانات پناهگاه مستلزم پرداخت هزینه هایی است که لیست آنها به همراه قیمت مصوب در پناهگاه موجود است. آقای حامد شکاری جوان بسیار خجالتی است و هرگز قبل از ارائه خدمات درخواست پول نمی کند، اما فراموش نکنیم که طبق نامه ای که در تابلو اعلانات پناهگاه موجود است، ایشان این پناهگاه را از هیات کوهنوردی دیواندره اجاره کرده اند و به عبارت دیگر محل ارتزاق ایشان است. پس لطفا فراموش نکنید که طبق تعرفه مبالغ پرداخت گردد.

Chehelcheshmeh01

روستائیان بست تاکنون روابط خوبی با کوهنوردان داشته اند خصوصا که در فرهنگ اقوام کرد، مهمان جایگاه ویژه ای دارد ولی از آنجا که در برخی فصول تعداد زیادی کوهنورد وارد منطقه می شود و به سبب فضای محدود روستا ممکن است مزاحمتهایی چه از نظر صوتی و همچنین دفع زباله و پارک اتومبیل برای روستاییان ایجاد شود، لذا به جد توصیه می شود تا بیشتر مراقب احوال میزبانمان باشیم و فراموش نکنیم که پس از ما گروههای دیگری نیز وارد این منطقه می شوند و روابط دوستانه با افراد محلی تضمین کننده امنیت و سلامتی آنان است.

ما حدود ساعت شش بعد از ظهر دهم خرداد ۱۳۹۵ به روستای بست رسیدیم و پس از تماس با آقای شکاری، با خوش آمد گویی ایشان وارد پناهگاه تمیز و مرتب بست شدیم. در این فصل معمولا همیشه چندین گروه کوهنوردی در اواخر هفته در محل حضور دارند ولی چون ما یکشنبه رسیدیم، پناهگاه را خالی یافتیم. فرصت کافی برای درست کردن چای و استراحت لازم پس از رانندگی طولانی از تهران تا بست وجود داشت. گشت کوتاهی هم در روستا زدیم و شب را علی رغم وجود جای کافی در پناهگاه تصمیم گرفتیم تا در بالکن پناهگاه و در زیر سقف آسمان بخوابیم تا از دیدن ستارگان لذت ببریم. با وجود هوای پاک کوهستان ستاره ها به نظر نزدیکتر احساس می شوند و دیدنشان لذت بخشتر است. به راستی که در هتل پر ستاره اقامت داریم. با کمی دقت در آسمان پرستاره متوجه می شویم که تردد هواپیماها در این محل بسیار زیاد است. شاید هر بار که به بالای سر خود نگاه می کنیم حداقل ۲تا ۳ هواپیما را می توان دیدکه از سمت شمال به جنوب و یا بالعکس در تردد هستند. نهایتا هم خنکی هوا سبب می شود تا به داخل کیسه خواب بخزیم.

صبح ساعت پنج و نیم بیدار باش اعلام می شود و راس ساعت شش تیم سه نفره ما (حسین ، بنیامین و افشین) آماده حرکت می شوند.

Chehelcheshmeh02

دو مسیر اصلی از روستای بست به قلل منطقه چلچمه وجود دارد. مسیر اول از روی یال و مسیر دوم از دره و کنار رودخانه. ما تصمیم گرفتیم تا از روی یال صعود کنیم و از دره برگردیم. پناهگاه در ارتفاع ۱۸۱۵ متری از سطح دریا قرار دارد و ما باید تا ارتفاع حدود ۳۱۰۰ متری صعود کنیم یعنی حدود ۱۳۰۰ متر که برای یک کوهنوردی یک روزه تقریبا نیمه سنگین برآورد می شود. لذا باید حواسمان به زمان باشد. مسیر را از کنار رودخانه ادامه می دهیم و بعد از ۲۰۰ متر و درست با گذر از روی یک پل چوبی کوچک مسیر ابتدای یال را پیدا می کنیم. مسیر یال، شیب خیلی زیادی ندارد و با توجه به فصل زیبای بهار تمام مسیر پر است از گل و گیاهان علفی که ارتفاع بعضی از آنها به نیم متر هم می رسد. گذر از میان این طبیعت بی نظیر و بکر تا مدتها اجازه نمی دهد تا خستگی خودش را به یاد ما بیاورد. مناظر در پیش رو هر لحظه زیباتر می شود. رشته کوه چلچمه اکنون در پیش روی ماست و قلل آن را که هنوز برف زمستانی بر روی آنهاست را به راحتی می توانیم ببینیم. قلل سبز و برفی! از سمت راست ( شمال) به جنوب می توان قلل شاه نشین، قولی زلیخا، سولانه سه خته، دوبرا و سلطان را دید.

Chehelcheshmeh03

Chehelcheshmeh04

Chehelcheshmeh05

خوشبختانه مسیر بسیار مشخص است و احتمال گم کردن راه بسیار کم است.بعد از حدود سه ساعت به دامنه کوه می رسیم و کمی بعد به چشمه معروف “کانی چاورش”. تمامی مسیر بسیار سرسبز و زیباست. تا اینجا حدود ۹ کیلومتر راه آمده ایم. برای صعود مسیر کم شیب تری را که تا سر گردنه قولی زلیخا میرود را انتخاب می کنیم. یک و نیم کیلومتر را در یکساعت می پیماییم.

Chehelcheshmeh07

Chehelcheshmeh08

در قسمتهایی از مسیر مجبوریم از دره هایی که برف دارد عبور کنیم که با توجه به شیب زیاد می تواند بالقوه خطر سقوط داشته باشد.

Chehelcheshmeh09

به سر گردنه که می رسیم باد شدید مانع از توقف طولانی می شود و به سرعت گردنه ۲۹۴۳ متری را به سمت قله شاه نشین ترک می کنیم و بعد از گذر از کنار قله “گاوه لان” پا بر روی قله “شاه نشین” می گذاریم.

Chehelcheshmeh10

Chehelcheshmeh11

جی پی اس به ما می گوید که تا اینجا حدود ۱۳ کیلومتر راه آمده ایم و ارتفاع قله را ۳۱۱۷ متر می خواند. با توجه به زمان زیادی که در مسیر برای استراحت و لذت بردن از طبیعت گذرانده ایم ساعت ۱۲ است. منظره اطراف بسیار زیباست. باد نسبتا شدیدی بر روی قله می وزد و توان بیشتر ایستادن بر فراز قله را از ما می گیرد.

Chehelcheshmeh12

Chehelcheshmeh13

پس از ثبت لحظات با دوستان تصمیم می گیریم تا از مسیر پرشیب قله به سمت چشمه ، فرود بیاییم. ابتدای مسیر مشخص است ولی در میانه راه به سبب انبوه گیاهان مرتفع مسیر پا خور را گم می کنیم. البته که خیلی مهم نیست چرا که چشمه در پیش روی ماست. در کمتر از یکساعت به گردنه سمت راست چشمه که اسمش را دوراهی شاه نشین گذاشته ایم، می رسیم. ارتفاع ۲۷۶۶ متر است و رد جاده تا اینجا دیده می شود. به نظر از دره مجاور تا اینجا راه ناهمواری که تراکتور رو است کشیده شده است.

Chehelcheshmeh14

تصمیم می گیریم که مسیر را کمی کوتاه کرده و از ملاقات مجدد چشمه صرف نظر کنیم. با کمی جستجو مسیر دره را پیدا می کنیم. نقطه ای که مسیر دره از مسیر یال سوا می شود را به نام دوراهی دره می نامیم. ارتفاع ۲۶۲۷ متر است. با ورود به دره مسیر کمی نا مشخص می شود و پس از فرود از یک شیب تند و پس از ۴۰ دقیقه خود را در کنار یک آبشار زیبا می بینیم که نوید بخش مسیری زیباست ارتفاع ۲۴۱۷ متر است. کمی جلوتر آبشار دوم و ادامه مسیر از کنار رودخانه در میان گلهای رنگارنگ و علف های سبز بلند و گاهی درختان بید.

Chehelcheshmeh15

بالاخره جای مناسبی را برای صرف نهار در کنار رودخانه و در سایه درختان پیدا می کنیم.ساعتی را به خوردن نهار و درست کردن چای و استراحت و لذت از طبیعت صرف می کنیم. ادامه مسیر در کنار رودخانه است ولی هرگز رودخانه را قطع نمی کند. به دوراهی دیگری می رسیم که هرچند در ادامه مسیر ما اختلالی ایجاد نمی کند اما ممکن است محل شک برانگیزی برای کسانی باشد که عکس مسیر ما را انتخاب کرده اند یعنی مسیر صعودشان از سمت ذره است. لذا بر روی جی پی اس نام ” دوراهی دره ۲″ را برایش انتخاب می کنیم. ادامه مسیر با ظهور جاده ای که از روستا تا اینجا کشیده شده است راحتتر و کم شیبتر می شود. در کنار رودخانه در محل مناسبی تنی به آب می زنیم تا گرد و غبار راه و خستگی کمی از تنمان در برود. در نزدیک روستا غاری وجود دارد که با بازدید آن می توان تصور کرد که زمانی محل زیست انسانها بوده است. البته در جای جای آن حفاری هایی هم صورت گرفته است.

Chehelcheshmeh16

و نهایتا به ابتدای مسیر یال و کمی بعد به روستا می رسیم. ساعت ۶ بعد از ظهر است و دقیقا ۱۲ ساعت قبل همین محل را ترک کرده بودیم. مسافت قله تا روستا از مسیری که برای بازگشت انتخاب کرده بودیم حدودا ۱۱۲۰۰ متر است که با احتساب مسیر رفت بیش از ۲۴ کیلومتر می باشد.

شبی دیگر را در روستا بست گذراندیم و صبح روز بعد پس از تهیه کمی عسل برای سوغاتی عازم تهران شدیم. در صورتی که فرصت کافی داشته باشید توصیه می کنم تا از غار کرفتو که در نزدیک سقز قرار دارد بازدید کنید.

نام محل ارتفاع(متر) فاصله از نقطه قبلی(متر) مختصات
پناهگاه بست ۱۸۱۵ N:35°, ۵۲′, ۴۸٫۶”

E:46°, ۳۵′, ۰۰٫۶”

ابتدای مسیر یال ۱۸۱۱ ۲۰۰ N:35°, ۵۲′, ۳۷٫۹”

E:46°, ۳۴′, ۵۸٫۵”

دو درخت ۲۳۰۴ ۴۳۰۰ N:35°, ۵۱′, ۲۳٫۷”

E:46°, ۳۳′, ۳۱٫۵”

چشمه کانی چاورش ۲۶۸۱ ۴۵۰۰ N:35°, ۵۰′, ۲۱٫۴”

E:46°, ۳۱′, ۳۲٫۲”

گردنه  قولی زلیخا ۲۹۴۳ ۱۵۰۰ N:35°, ۴۹′, ۴۳٫۳”

E:46°, ۳۱′, ۲۹٫۹”

قله شاه نشین ۳۱۱۷ ۱۶۰۰ N:35°, ۵۰′, ۱۵٫۶”

E:46°, ۳۰′, ۵۷٫۴”

دوراهی شاه نشین ۲۷۶۶ ۱۱۰۰ N:35°, ۵۰′, ۲۹٫۶”

E:46°, ۳۱′, ۲۲٫۸”

دوراهی دره ۱ ۲۶۲۷ ۸۰۰ N:35°, ۵۰′, ۲۵٫۲”

E:46°, ۳۱′, ۴۲٫۵”

آبشار ۲۴۱۷ ۸۰۰ N:35°, ۵۰′, ۲۸٫۵”

E:46°, ۳۲′, ۰۵٫۴”

ناهار ۲۱۷۸ ۱۶۰۰ N:35°, ۵۰′, ۴۴٫۷”

E:46°, ۳۲′, ۴۹٫۹”

دوراهی دره ۲ ۱۹۲۴ ۳۳۰۰ N:35°, ۵۱′, ۱۱٫۸”

E:46°, ۳۴′, ۳۰٫۳”

غار ۱۸۲۰ ۳۱۰۰ N:35°, ۵۲′, ۳۷٫۲”

E:46°, ۳۵′, ۰۰٫۶”

پناهگاه ۱۸۱۵ ۴۷۰ N:35°, ۵۲′, ۴۸٫۶”

E:46°, ۳۵′, ۰۰٫۶”

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

www.irangardan.ir

خرداد ۱۳۹۵

 

Share

۴ دیدگاه

  1. عالی بود

  2. جواد از کرمانشاه

    بسیار زیبا جامع و کامل بود به این میگن گزارش صعود

  3. محمد شاکری

    سلام و وقت به خیر…
    فایل جی پی اس این گزارش برنامه رو چطوری می‌تونم دریافت کنم؟

  4. بسیار عالی و همچنین کامل بود

نظر بدهید

آدرس ایمیلتان منتشر نمیشودگزینه های الزامی ستاره دار شده اند *

*

برو بالا !